شیوه ارائه مطالب علمی و فنی - مبحث چهارم - طرح اوليه متن اصلي ارائه
طرح اوليه متن اصلي
تهیه طرح اولیه متن اصلی :
فراروند ایجاد متن نوعی تولید و خلاقیت است . از این نقطه نظر نیاز به طراحی دارد یعنی باید یک طرح اولیه برای متنی که می خواهیم تهیه نماییم . در مرحله تهیه طرح اولیه کارهای زیر را انجام می دهیم :
- تعیین عناوین داخلی در سطوح مختلف تا رسیدن به ایده ساده
- تعیین توالی منطقی عناوین داخلی در هر سطح
- شماره گذاری عناوین داخلی
مزایای تعیین عناوین داخلی متن و توالی ارتباط منطقی بین آنها :
- وضوح بخشیدن به متن اصلی
- واحدمند و ساختمند کردن متن اصلی
- کمک به خواننده در دریافت و احاطه بهتر مطلب
- تسهیل از سرگیری مطالعه در صورت گسسته شدن رشته مطالعه
- امکان ارجاع به قسمتهای مختلف متن
- تسهیل یافتن مطلب مورد نظر خواننده (از روی فهرست مطالب)
- امکان ایجاد ارتباط بین قسمتهای مختلف
- تامین تفکر سامانمند برای ارائه کننده و خواننده درباره موضوع
- صرفه جویی در زمان از طریق اجتناب از پریشان اندیشی وتسهیل تمرکز روی یک ایده مشخص
کسب و سازماندهی اطلاعات :
چنانچه اطلاع با مطالعه منابع کتابخانه ای بدست آید باید کارهای زیر را انجام دهیم :
ارزیابی دوباره منبع
یادداشت برداری
سازماندهی اطلاعات
یادداشت برداری :
برای یادداشت برداری در اساس 2 روش وجود دارد :
- تلخیص
- نقل قول
|
شماره سريال كارت يادداشت
|
عنوان مطلب :
|
شماره كامل عنوان مطلب
|
|
|
مطلب
|
|||
|
عنوان منبع :
|
نام مولف (و مترجم ):
|
||
|
تاريخ يادداشت برداري :
|
روش يادداشت برداري :
|
||
تلخیص :
تلخیص یعنی خلاصه کردن و عبارتست از بیان مطلب مندرج در منبع در کوتاهترین حدی که دلالت به معنا و منظور اصلی مطلب کند و خدشه ای به معنای مورد نظر وارد نشود .
عواملی که در تعیین حد تلخیص باید در نظر داشت :
- هدف تلخیص
- کمیت مطلب مرجع
- مخاطب
- دقت مورد انتظار
- کمیت متن در دست تولید
- ملاحظات مدیریتی ( مثل نظر مدیریت سطح بالاتر در مورد حد تلخیص )
- ملاحظات فنی ( مثلا محدودیتهای درج خلاصه در یک صفحه یا بخشی از صفحه )
نکاتی که در تلخیص یک مطلب علمی – فنی باید مورد توجه قرار گیرد :
- رعایت ایجاز در حد ممکن
- حفظ دقت و اعتبار مطلب
- حفظ معنای اصلی مطلب ( رعایت امانت معنایی )
- حفظ انسجام زبانی ( هماهنگ بودن سبک زبانی مطلب خلاصه شده با سبک زبانی متن در دست تولید
- رعایت سادگی و روانی
روش
کلی تلخیص :
برای تلخیص چنین عمل می کنیم :
- مطالعه دقیق و احیانا چند باره مطلب مرجع
- یادداشت کردن مفاهیم و موضوعات مهم
- انتخاب 4 تا 6 مفهوم مهمتر
- نوشتن یک یا دو جمله در شرح هر مفهوم ضمن انتخاب کلمات ساده به جای عبارات بلند
- بیان تعداد ، نوع و ایده اصلی شکلها و جدولهای مهمتر در یک یا دو جمله
- نوشتن دو یا سه جمله حاوی نتیجه اصلی مطلب در انتهای خلاصه
- افزودن یک یا دو جمله آغازین بعنوان مقدمه یا مدخل خلاصه
- ویرایش دقیق جملات نوشته شده
نقل قول :
نقل قول بر دو نوع است : نقل قول غیر مستقیم و نقل قول مستقیم
نقل قول غیر مستقیم یا نقل به معنی : بیان مطلب است با سبک زبان تولید کننده متن . رعایت امانت معنایی در اینجا بسیار مهم است .
کارهایی که در نقل قول غیر مستقیم انجام می شود:
- مطالعه دقیق مطلب مرجع
- حصول اطمینان از درک معنای مطلب
- کنار گذاشتن مرجع
- اندیشیدن
- بیان معنای مطلب
- ویرایش نوشته
نقل قول مستقیم :
نقل قول مستقیم یا نقل به لفظ : انتقال کلمه ، عبارت ، جمله یا جملاتی از متن مرجع است به متن در دست تولید و درج آن در محل مورد نظر .
نکاتی که باید در نقل قول مستقیم رعایت گردد :
- تمام تاکیدات و نشانه های سجاوندی ( نقطه گذاری ) موجود درمتن باید حفظ گردد
- در صورتیکه خودمان بخواهیم روی جزیی از متن منقول تاکیدی داشته باشیم باید در پانوشت قید کنیم << تاکید از ماست >>
- اگر بخواهیم جزیی از مطلب منقول را حزف کنیم بجای آن (...) را می گذاریم .
- اگر بخواهیم جزیی از مطلب را که به نظر ما اشتباه یا نادرست است اصلاح کنیم آن جزء را بی تغییر قید می کنیم و صورت به نظر ما صحیح را در [ ] می گذاریم .
- اگر اندازه مطلب منقول حداکثر 4 سطر باشد نیازی به نوشتپار ( پاراگراف )جدید نیست ولی اگر اندازه مطلب بیش از 4 سطر باشد آن را بصورت یک نوشتپار می نویسیم .
- اگر دو نوشتپار متوالی منقول داشته باشیم بین آن دو یک سطر فاصله ایجاد می کنیم .
- اگراندازه مطلب منقول بیش از نیم صفحه باشد بهتر است آن را در بخش پیوستها درج کنیم
- درج بیش از یک نوشتپار منقول در صفحه توصیه نمی شود .
سازماندهی اطلاعات :
پس از کسب اطلاعات در مورد موضوع و تهیه یادداشتهای لازم باید آنها را بر حسب توالی منطقی بین عناوین داخلی مرتب کرد . هر چه این کار مرتب تر و سامان یافته تر باشد استفاده از آن در تولید متن اصلی سریعتر خواهد بود .

